Verstaan Vlamingen en Nederlanders elkaar wel?
Beroepshalve zit ik in een aantal Facebookgroepen die met taal te maken hebben. Groepen voor vertalers, copywriters en redacteuren. De leden in die groepen zijn een mix van Belgen en Nederlanders. Logisch, want we spreken dezelfde taal.
Maar is dat wel zo? Spreken we dezelfde taal?
Ik dacht dat ik als vertaler en taalkundige best wel veel wist over onze mooie Nederlandse taal. Maar eerlijk? Sinds ik dag in dag uit (virtueel) in contact ben met onze noorderburen, ben ik pas gaan beseffen hoeveel verschillen er zijn.
En wat nog het zotste is daaraan: je weet niet dát er een verschil is, tot iemand het benoemt. Of tot er zich een hele discussie ontvouwt onder zo’n Facebookpost over één klein woord. Of tot je in de problemen komt met een klant of leverancier – minder leuk.
Neem nu valse vrienden. Een valse vriend is een woord dat in twee talen hetzelfde is, maar in elke taal een andere betekenis heeft.
Het Duitse bellen betekent in het Nederlands blaffen, en niet bellen (weet je nog, de les Duits in het middelbaar?) Het Franse woord conducteur betekent chauffeur, terwijl dat in Vlaanderen een ander woord is voor treinbegeleider.
En dat fenomeen doet zich dus ook voor binnen één taal, zoals het Nederlands. Culturele gebruiken, gewoonten en evoluties hebben zo’n grote impact op taal, dat ook binnen het Nederlands een en hetzelfde woord een totaal andere betekenis kan hebben.
Is taal niet wonderlijk mooi?
Ben je nu benieuwd welke verschillen er zoal zijn?
Hier zijn 5 valse vrienden waarmee je op het volgende Noord-Zuid-feestje meteen een gespreksopener hebt:
Bel me tijdens de middag.
Middag is in Nederland een ander tijdstip dan in België. In Nederland duurt de middag ongeveer van 12u tot 18u. In België is de middag alleen de periode tussen ongeveer 12u en 14u. Spreek je dus als Nederlander met een Belg af om ‘tijdens de middag’ te bellen, doe dat dan zeker voor 14u!
Niet lopen!
Dat zegt een Vlaamse moeder tegen haar kinderen als ze bij het zwembad zijn. In Belgisch-Nederlands betekent lopen immers hard lopen, rennen. In Nederland lopen de mensen trager, want daar betekent dat wandelen of gaan.
Dat examen was zo enerverend!
Dat klinkt in de oren van een Nederlander wellicht wat vreemd. Want in Nederland betekent enerverend dat iets aangenaam opwindend is. Een rondje in een rollercoaster is bijvoorbeeld enerverend. In België heeft enerverend alleen maar een negatieve betekenis, namelijk dat iets zenuwslopend is.
Ik had wel 50 kilo tomaten in de serre dit jaar.
Ook dat vindt een Nederlander maar vreemd. Wie kweekt er nu zoveel tomaten binnen in huis? Tja, een serre is in Nederland een glazen aanbouw aan het huis, de veranda van de Vlamingen dus. En die Vlaamse serre is in Nederland een broeikas.
Voeg 1 soeplepel melk toe.
Pas op als in het recept staat dat je een soeplepel van een ingrediënt nodig hebt. In België is dat een lepel waarmee je soep eet. In Nederland de lepel waarmee je soep uitschept. Je cake zou wel eens heel anders kunnen uitvallen dan je dacht.
Soms grappig, soms vervelend, die valse vrienden. Ook al ben je een krak in Nederlands, deze voorbeelden tonen wel aan dat je doelpubliek kennen echt wel belangrijk is als je een tekst schrijft.
Precies daarom ben ik ook heel voorzichtig als een Nederlandse klant mij vraagt een webteksten te schrijven. Een recept? Daar waag ik me niet aan. Ik wil niemand vergiftigen met een soeplepel van het ene of andere kruid.
Wil je nog meer weten over de taalverschillen tussen Nederland en België? Het boek Buurtaal van Miet Ooms, waaruit enkele van de voorbeelden komen, is zeker een aanrader.
En jij? Ken jij valse vrienden in België of Nederland?
👇 Laat het hieronder weten, en help een paar misverstanden de wereld uit.